Köse’nin Kaç Köyü Var? Bir Yolculukta Öğrendiğim Küçük Köylerin Büyük Hikâyesi
Bazı sorular vardır, cevabı birkaç kelimeden ibaret olsa bile insanın içinde uzun bir yolculuk başlatır. “Köse’nin kaç köyü var?” sorusu da benim için tam olarak böyle oldu. İlk duyduğumda bunun sadece bir bilgi sorusu olduğunu düşündüm. Bir sayı öğrenecek, defterime küçük bir not düşecek ve geçecektim. Ama bazen hayat, en sıradan görünen soruların içine en derin duyguları saklıyor.
Ben Kayseri’de yaşayan 25 yaşında bir gencim. Günlük tutmayı çocukluğumdan beri seviyorum. Bazen bir kahve kokusunu, bazen sokakta duyduğum eski bir türküyü, bazen de hiç tanımadığım insanların yüzündeki ifadeyi yazıyorum. Çünkü bazı anların tekrar yaşanmayacağını biliyorum. Geçtiğimiz baharda tuttuğum bir günlük sayfası da beni Köse’ye götüren o küçük hikâyenin başlangıcı oldu.
Bir Defter Sayfasıyla Başlayan Merak
O gün Kayseri’de hava biraz kapalıydı. Penceremin önünde oturmuş, eski günlüklerimi karıştırıyordum. Sayfaların arasında yıllar önce yazdığım hayallerimi görünce hem mutlu oldum hem de biraz hüzünlendim. Çünkü insan büyüdükçe bazı hayallerinin değiştiğini fark ediyor.
Elimdeki boş sayfaya “Yeni yerler görmek istiyorum” diye yazdım. Tam o sırada internette karşıma Köse ile ilgili bir bilgi çıktı. Gümüşhane’nin sakin ilçelerinden biri olan Köse’nin köylerini merak ettim. İçimden bir ses, “Sadece kaç köyü olduğunu öğrenme, o köylerin hikâyelerini de hisset” dedi.
Araştırdığımda Köse ilçesinin 14 köyü olduğunu öğrendim.
Gümüşhane Kültür ve Turizm Bakanlığı
+1
Fakat benim için önemli olan sadece bu sayı değildi. Çünkü 14 rakamının arkasında 14 farklı yaşam, 14 farklı aile hikâyesi, 14 farklı çocukluk anısı vardı.
Köse Yolunda Hissettiğim Duygular
Sevgili Orzo takipçileri, bugünkü yazımızda “Köse’nin kaç köyü var” konusuna odaklanıyoruz.
Birkaç hafta sonra kendimi o yolculuğu planlarken buldum. Kayseri’den çıkıp farklı şehirlerden geçerken içimde garip bir heyecan vardı. Bir yandan yeni bir yer göreceğim için mutluydum, diğer yandan küçük yerlerin sessizliği beni biraz korkutuyordu.
Şehir hayatına alışmış biri olarak bazen kalabalıktan yoruluyoruz ama sessizlikle karşılaşınca da ne yapacağımızı bilemiyoruz. Bunu düşündükçe kendi içimde küçük bir tartışma yaşıyordum.
“Acaba aradığım huzuru bulabilecek miyim?” diye sordum kendime.
Köse’ye yaklaştıkça manzara değişmeye başladı. Daha sakin yollar, daha geniş gökyüzü ve insanın içine işleyen bir doğa… O an fark ettim ki bazen insanın ihtiyacı olan şey büyük değişimler değil, sadece biraz durup nefes almaktır.
Köylerin İçindeki Sessiz Hikâyeler
Köse’de beni en çok etkileyen şeylerden biri insanların samimiyeti oldu. Büyük şehirlerde bazen yan komşumuzun adını bile bilmezken, burada insanlar birbirinin geçmişini, ailesini ve hikâyesini biliyor gibiydi.
Bir köy yolunda yürürken yaşlı bir amcayla sohbet ettim. Bana çocukluğundan, eski bayramlardan ve köy hayatından bahsetti. Konuşurken gözlerinin içindeki mutluluğu fark ettim. O an biraz duygulandım.
Çünkü modern hayatın bize sunduğu birçok imkâna rağmen kaybettiğimiz bazı şeyler olduğunu düşündüm. Bir kapının önünde edilen samimi bir sohbeti, bir komşunun “Bir ihtiyacın var mı?” diye sormasını, küçük bir köy meydanındaki sıcaklığı…
Defterime şu cümleyi yazdım:
“Bazı yerler nüfusuyla değil, insanın kalbine bıraktığı iz ile büyüyor.”
Köse’nin 14 Köyünün Bana Öğrettikleri
“Köse’nin kaç köyü var?” sorusunun cevabı artık benim için sadece “14” değildi. Bu sayı, içinde hayat taşıyan bir anlam kazanmıştı.
Gümüşhane Valiliği
Her köyün kendine ait bir sesi olduğunu hissettim. Kimi yerde rüzgârın sesi, kimi yerde çocukların kahkahası, kimi yerde yaşlı insanların geçmişi anlatan cümleleri…
Daha önce köyleri sadece haritadaki küçük noktalar gibi düşünürdüm. Ama bu yolculuktan sonra bakış açım değişti. Çünkü bir köy sadece evlerden oluşmaz. Bir köy; anılardan, emeklerden, bekleyişlerden ve umutlardan oluşur.
Beni en çok etkileyen şey ise insanların geçmişlerine duyduğu bağlılıktı. Bazıları yıllar önce başka şehirlere gitmiş olsa bile doğduğu yeri unutmadığını anlatıyordu. Bu bana çok dokundu.
Çünkü ben de Kayseri’de yaşarken bazen çocukluğumun geçtiği sokakları özlüyorum. İnsan nerede yaşarsa yaşasın, kalbinde mutlaka ait olduğu bir yer taşıyor.
Biraz Hayal Kırıklığı, Çokça Umut
Bu yolculukta her şey mükemmel miydi? Hayır. Bazı yerlerde insanların göç nedeniyle azaldığını görmek beni üzdü. Boş kalan evler, sessizleşen sokaklar ve eski kalabalığını kaybeden köyler içimde buruk bir his oluşturdu.
Açıkçası biraz hayal kırıklığı yaşadım. Çünkü böyle güzel yerlerin daha fazla insan tarafından bilinmesini isterdim. Doğayla iç içe olan, sakinliğiyle insanı dinlendiren bu bölgelerin unutulması bana ağır geldi.
Ama umudumu da kaybetmedim.
Çünkü hâlâ bu topraklara bağlı insanlar var. Hâlâ geçmişini anlatan büyükler, geleceğe bakan gençler ve yaşadığı yeri seven insanlar bulunuyor.
Bence bir yerin gerçek zenginliği sadece binaları veya nüfusu değildir. Asıl zenginlik, orada yaşayan insanların kalbindedir.
Günlüğümde Kalan Köse Hatırası
Kayseri’ye döndüğüm gece yine günlüğümü açtım. Yolculuk boyunca biriktirdiğim düşünceleri yazmaya başladım. Sayfanın en üstüne şu başlığı attım:
“Köse: 14 Köyün Sessiz Hikâyesi”
Sonra uzun uzun yazdım. Çünkü bazı yolculuklar bittiğinde aslında insanın içinde devam eder.
Köse bana küçük bir ilçenin ne kadar büyük duygular taşıyabileceğini gösterdi. Bir soruyla başlayan merak, bana insan hikâyelerini hatırlattı. Artık bir yerin kaç köyü olduğunu öğrendiğimde sadece rakama bakmıyorum.
Kendime şunu soruyorum:
“Bu köylerde kimler yaşadı? Hangi hayaller kuruldu? Hangi sevinçler ve hüzünler saklandı?”
Belki de hayatın en güzel tarafı burada gizli. Bir yerin değerini anlamak için sadece haritaya bakmak yetmiyor. Oranın yollarına basmak, insanlarıyla konuşmak ve sessizliğini dinlemek gerekiyor.
Köse’nin 14 köyü olduğunu öğrendim. Ama aslında daha büyük bir şey kazandım: Küçük görünen yerlerin içinde ne kadar büyük hikâyeler saklı olduğunu öğrendim.
Gümüşhane Vakfı
Ve bazı hikâyeler, insanın kendi hikâyesine de ışık tutuyor.